Ergonomie in de keuken

Je staat er misschien niet iedere dag bij stil, maar de keuken is een echte werkplek. Je snijdt er groenten, kneedt deeg, braadt vlees en doet de afwas. Allemaal handelingen waarbij een goede werkhouding en een efficiënte indeling van belang zijn. Een aantal tips.
ergonomie

De ideale werkdriehoek

Een keuken waarin je te veel moet lopen om bij je spullen te kunnen, is niet goed ingedeeld. De basis voor een efficiënte indeling vormen de kookplaat (of het fornuis), de spoelbak en de koelkast. Zij bepalen de zogenaamde werkdriehoek. Verbind je de drie werkplekken met een onzichtbare lijn, dan mag deze idealiter niet langer zijn dan 6 meter. Ergonomisch gezien moet de afstand tussen twee werkplekken ongeveer een dubbele armlengte zijn.

Waarmee moet je rekening houden?

Lichaamslengte: De hoogte van het aanrecht, de spoelbak en het fornuis zijn afhankelijk van je lengte.

Volgorde van werkzaamheden: De meeste handelingen volgen een zelfde patroon: bewaren, pakken, wassen, schoonmaken, snijden, koken, opdienen.

Frequenties: Hoe vaak gebruik je de keukenspullen? Een keukenmes heb je vaker nodig dan een deegrol.

Risico’s: Werkzaamheden waarbij ongelukken kunnen gebeuren moeten extra aandacht krijgen. Denk bijvoorbeeld aan het tillen van hete pannen en schotels, de vloer (uitglijden), de hoogte van de bovenkasten, scherpe hoeken en randen.

Bereken de juiste werkhoogte

Werkblad: Ga voor het werkblad staan met je armen in een hoek van 90 graden (onderarmen horizontaal boven het werkblad). De afstand tussen de onderarmen en het werkblad moet ongeveer twaalf cm zijn. Tip: Voor het snijden van groente is een hoger werkblad nodig (lichaamslengte 175 cm: werkblad 97 cm) dan voor het kneden van deeg, waarbij je meer de arm- en rugspieren gebruikt. Je kunt dit oplossen door een losse (dikke) snijplank te gebruiken.

Spoelbak: Zonder voorover te buigen, moet je met je hand de bodem van de spoelbak kunnen aanraken. Dan belast je de rug niet.

Kookplaat: Je kunt hiervoor dezelfde hoogte aanhouden als het werkblad of kiezen voor een verlaagde kookplaat (ongeveer 10-12 cm lager dan het werkblad), zodat je gemakkelijk in de achterste pannen kunt kijken.

Oven en magnetron: Plaats de oven en de magnetron op armhoogte (100-140 cm). Hete schotels kun je er dan veilig (horizontaal!) uithalen.

Koelkast: De inhoud van de koelkast overzie je goed als hij op ooghoogte is. Dat is bovendien een prima hoogte voor je rug.

Vaatwasser: Een hoogte van 115-120 cm is ideaal. Je hoeft dan niet diep door de knieën om de vaat in en uit te ruimen.

Verschillende hoogtematen: Ben je veel kleiner (of groter) dan je partner? Dan kun je voor verschillende hoogtematen in de keuken kiezen, zowel voor het werkblad als de bovenkasten. Dat geeft de keuken ook een speels effect. Veel keukenspecialisten leveren tegenwoordig maatwerk.

nog meer: wooninspiratie